مرکز مشاوره آنلاین

بخش مشاوره آنلاین پورتال به منظور طرح سوالات راه اندازی شده است. شما میتوانید سوالات خود را در زمینه های مختلف ازجمله مذهبی، خانوادگی و غیره... مطرح کرده و توسط متخصص بررسی و به آنها پاسخ داده می شوند.
برای طرح سوال یا مشاهده ی سوالات دیگران، وارد بخش مشاوره آنلاین شوید.

مشاوره آنلاین

آب و هوا
1397/05/10 تعداد بازدید: 104
print
آنچه باید درباره تنگه هرمز بدانید

 تنگه، آبراهی باریک است که به واسطه ی نزدیکی دو خشکی به یکدیگر به وجود آمده و در دو طرف آن آب هایی وسیع تر مثل دریا و اقیانوس وجود دارد و همین وضع جغرافیایی، اهمیتی راهبردی به تنگه ها می دهد.

 
 
در جهان، چندین تنگه وجود دارد که عرض آنها کمتر از ۴۰ کیلومتر است و از این میان تعداد انگشت شماری از تنگه ها به دلایلی دیگر نظیر تعداد کشتی های عبوری، اهمیت اقتصادی، نظامی و سیاسی برای چندین کشور و گاه برای تمام جهان دارند.
 
 
اگر این تنگه ها را بر مبنای ملاک هایی که گفته شد رتبه بندی کنیم، تنگه ی هرمز در جنوب ایران (بین خلیج فارس و اقیانوس هند)، تنگه ی جبل الطارق در جنوب اسپانیا (بین دریای مدیترانه و اقیانوس اطلس)، تنگه ی باب المندب در جنوب یمن (بین دریای سرخ و اقیانوس هند)، تنگه ی بسفر در غرب ترکیه (بین دریای سیاه و دریای مرمره) و تنگه ی داردانل در شمال غرب ترکیه (بین دریای اژه و دریای مرمره) مهم ترین تنگه های جهان محسوب می شوند.
 
 
 
تنگه ی هرمز از دیرباز به دلیل آنکه تنها راه ورود به خلیج فارس و تنها راه دسترسی دریایی به کشورهای منطقه بوده، برای امپراتوری ها و کشورهای استعمارگر و طبعاً برای کشورهای منطقه اهمیت بسیاری داشته است. اما این اهمیت زمانی به حد فوق العاده ای رسید که نفت در خلیج فارس کشف شد و تا امروز همین نفت یکی از اصلی ترین منابع انرژی جهان و اصلی ترین منبع درآمد کشورهای منطقه بوده است.
 
 
درست به همین دلیل تنگه ی هرمز که خلیج فارس را از طریق دریای عمان به آب های آزاد جهان متصل می کند، یکی از استراتژیک ترین تنگه های جهان است و اوضاع حاکم بر آن می تواند اقتصاد جهان را دستخوش تغییر یا حتی بحران کند.
 
 
بر اساس آمارها حدود ۸۸ درصد نفت عربستان، ۹۰ درصد نفت ایران، ۹۸ درصد نفت عراق، ۹۹ درصد نفت امارات متحده عربی و تمام نفت کویت و قطر از تنگه ی هرمز به کشورهای دیگر صادر می شود و روی هم رفته حدود ۹۰ درصد صادرات نفت خلیج فارس، توسط تانکرهای نفتی از این مسیر انجام می شود و این درحالی است که علاوه بر نفت، ۵۰ درصد معاملات تجاری کشورهای منطقه با جهان نیز از راه همین تنگه صورت می گیرد و بسته شدن این تنگه به معنای توقف تمام معاملات تجاری برخی کشورهای منطقه است.
 
 
به همین خاطر برخی کشورهای منطقه کوشیده اند برای صادرات نفتی خود تنها به عبور از این آب راه متکی نباشند و با احداث خطوط لوله، نفت خود را به کشورهای دیگر صادر کنند. اما باتوجه به اینکه حدود ۶۸ درصد ذخایر نفت و گاز دنیا در خلیج فارس قرار دارد و همچنان بیشتر صادرات نفتی کشورهای حوزه ی خلیج فارس با نفتکش ها انجام می شود، امنیت این تنگه در تأمین انرژی دنیا اهمیت بالایی دارد.
 
 
بیشتر نفت و گاز صادراتی کشورهای ایران، عربستان، امارات، کویت، عراق بحرین، قطر از طریق این تنگه به بازارهای جهانی ارسال می شود که طبق آمارهای سال ۲۰۱۷، میزان این صادرات به حدود روزانه ۱۷.۵ میلیون بشکه می رسد که حدود ۴۰ درصد، نفت صادرشده توسط کشتی های نفتکش و ۳۰ درصد تمام صادرات نفت جهان را در بر می گیرد. به همین دلیل این گذرگاه یکی از راهبردی ترین مسیرهای بین المللی کشتیرانی جهان محسوب می شود.
 
 
 
عمق تنگه ی هرمز از خلیج فارس بیشتر است و در برخی نقاط به ۱۰۰ متر هم می رسد اما عرض آن در وسیع ترین نقطه به ۱۸۰ کیلومتر می رسد که آن هم در جایی از تنگه به حدود ۳۸ کیلومتر کاهش می یابد که از این میان عرض مسیر کشتیرانی در هر جهت تنها در حدود سه کیلومتر است. بنابراین امکان کنترل تنگه برای نیروهای نظامی به راحتی میسر می شود.
 
 
آب های تنگه ی هرمز به سه بخش تقسیم می شود که شامل آب های سرزمینی ایران، آب های سرزمینی عمان و آب های آزاد است. این تنگه تابع مقررات عهدنامه کنوانسیون ملل متحد در مورد حقوق دریاهاست و در شرایط صلح، کلیه کشتی های نظامی و بازرگانی از حق عبور ترانزیت برخوردارند.
 
 
ایران و عمان به عنوان دو کشور دو طرف تنگه، می توانند از مناطق ساحلی خود هرگونه بهره برداری انجام دهند و کنترل نظامی این محدوده نیز برعهده ی دو کشور دو سوی تنگه است اما در شرایط صلح، حق تعلیق یا اخلال در عبور و مرور بی ضررِ کشتی های دیگر کشورها را ندارند. چراکه تنگه ی هرمز به دلیل موقعیت استراتژیکش طبق کنوانسیون حقوق دریاها، یک تنگه ی بین المللی است.
 
 
گرچه به واسطه ی همان کنوانسیون، دولت ایران نمی تواند در شرایط صلح برای بخش های غیرسرزمین خود در تنگه ی هرمز محدودیت تردد ایجاد کند یا تنگه را مسدود کند اما با توجه به اینکه کشور آن سوی تنگه، یعنی عمان، کشوری کوچک با توان نظامی پایین است و بعلاوه خط ساحلی کمتری در تنگه ی هرمز دارد، عملاً قدرت تعیین کنندگی ندارد و بیشترین کنترل تنگه در دست ایران است و ایران با داشتن خط ساحلی وسیع تر در تنگه و وجود جزایر متعدد، برای کنترل ترددهای این آب راه تسلط بالایی دارد.
 
 
کارشناسان اقتصادی معتقدند در صورت بسته شدن تنگه ی هرمز، بازارهای جهانی نفت با کمبود ۲۰ میلیون بشکه ای مواجه می شوند و احتمال دارد که بهای نفت از مرز بشکه ای ۲۵۰ دلار هم بگذرد. چرا که بسته شدن تنگه هرمز به معنای توقف صادرات ۹۰ درصد نفت منطقه و توقف معاملات تجاری بسیاری از کشورهای حوزه ی خلیج فارس خواهد بود.
 
 
تسلط سیاسی و نظامی ایران بر تنگه ی هرمز از یک طرف و وابستگی شدید اقتصاد منطقه و جهان به تجارت دریایی از طریق این آب راه، حالا به برگ برنده ای در دست سیاستمداران ایرانی تبدیل شده و طرف هایی که فکر مقابله با ایران را در سر دارند، از این بیم دارند که مبادا ایران این برگ را روی میز بگذارد. هرچند برخی کارشناسان درباره ی تبعات منفی این اقدام برای ایران هشدار داده اند.
 
میثم خدمتی
نظرات:

loader
© کلیه حقوق و محتوای این سایت متعلق به اداره کل تبلیغات استان گلستان می باشد .استفاده از مطالب با ذکر منبع و لینک به سایت بلامانع است.
طراحی، پیاده سازی و پشتیبانی توسط اینتک